Διατροφική Υποστήριξη του Ασθενούς: Από του Στόματος, Εντερική και Παρεντερική Σίτιση

Η σημασία της διατροφικής υποστήριξης

Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο ασθενής δεν μπορεί να καλύψει τις διατροφικές του ανάγκες από το στόμα. Η δυσκολία αυτή μπορεί να οφείλεται σε μια νόσο ή στην ταυτόχρονη παρουσία περισσότερων νοσημάτων.

Όταν η πρόσληψη τροφής δεν επαρκεί, ο οργανισμός μπορεί να μην λαμβάνει αρκετές θερμίδες, πρωτεΐνες και άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Επομένως, ο ασθενής κινδυνεύει να εμφανίσει ή να επιδεινώσει την υποθρεψία.

Ιδιαίτερα όταν ο οργανισμός αντιμετωπίζει μια νόσο, η επαρκής θρέψη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Η υποθρεψία μπορεί να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό σύστημα. Παράλληλα, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την πορεία της θεραπείας και την ανάρρωση του ασθενούς.

Για αυτόν τον λόγο, η ομάδα υγείας χρειάζεται να αξιολογεί έγκαιρα τη διατροφική κατάσταση του ασθενούς. Στη συνέχεια, μπορεί να επιλέξει την κατάλληλη μορφή διατροφικής υποστήριξης.

 

Όταν η σίτιση από το στόμα δεν επαρκεί

Όταν ο ασθενής μπορεί να σιτιστεί από το στόμα, αυτή αποτελεί την προτιμώμενη οδό διατροφής. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις η πρόσληψη τροφής δεν καλύπτει τις ανάγκες του οργανισμού.

Αρχικά, ο διαιτολόγος μπορεί να σχεδιάσει ένα κατάλληλο διαιτολόγιο και να εντάξει σκευάσματα ειδικής διατροφής ή συμπληρώματα από το στόμα. Με αυτόν τον τρόπο, ο ασθενής μπορεί να αυξήσει την πρόσληψη ενέργειας και πρωτεΐνης.

Παράλληλα, η διατροφική υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση του σωματικού βάρους και των σωματικών δυνάμεων του ασθενούς.

Η καλύτερη προσέγγιση συνήθως συνδυάζει την κανονική τροφή με τα κατάλληλα διατροφικά σκευάσματα. Τα συμπληρώματα δεν αντικαθιστούν τα φυσικά τρόφιμα. Αντίθετα, συμπληρώνουν τη διατροφή όταν η πρόσληψη από το στόμα δεν επαρκεί.

Επιπλέον, ο διαιτολόγος χρειάζεται να σχεδιάζει εξατομικευμένα τη χρήση των συμπληρωμάτων. Παράλληλα, χρειάζεται να επανεκτιμά τακτικά την ανάγκη συνέχισης ή τροποποίησής τους.

 

Πότε χρειάζεται εναλλακτική οδός σίτισης;

Σε ορισμένους ασθενείς, η από του στόματος σίτιση δεν επαρκεί ή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια. Για παράδειγμα, η μειωμένη λειτουργικότητα του πεπτικού σωλήνα ή η δυσκολία στην κατάποση μπορεί να περιορίσουν σημαντικά την πρόσληψη τροφής.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ομάδα υγείας μπορεί να επιλέξει εντερική ή παρεντερική σίτιση. Η επιλογή εξαρτάται από τη λειτουργία του πεπτικού σωλήνα, την κλινική κατάσταση και τις διατροφικές ανάγκες του ασθενούς.

Ωστόσο, όταν ο ασθενής μπορεί να καταναλώσει τροφή από το στόμα με ασφάλεια, η ομάδα υγείας συνεχίζει να ενθαρρύνει την από του στόματος διατροφή. Ακόμη και όταν ο ασθενής χρειάζεται εντερική ή παρεντερική υποστήριξη, η από του στόματος πρόσληψη μπορεί να συνεχιστεί συμπληρωματικά, εφόσον το επιτρέπει η κατάστασή του.

 

Εντερική διατροφή

Οι επαγγελματίες υγείας προτιμούν την εντερική διατροφή έναντι της παρεντερικής, όταν ο πεπτικός σωλήνας λειτουργεί και μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια.

Με την εντερική διατροφή, ο ασθενής λαμβάνει το θρεπτικό διάλυμα μέσω του πεπτικού σωλήνα. Έτσι, ο οργανισμός αξιοποιεί τη φυσιολογική πεπτική οδό.

Επιπλέον, η εντερική διατροφή παρουσιάζει γενικά λιγότερες επιπλοκές σε σχέση με την παρεντερική διατροφή. Για αυτόν τον λόγο, οι επαγγελματίες υγείας την επιλέγουν όταν η κατάσταση του ασθενούς το επιτρέπει.

 

Οδοί χορήγησης της εντερικής διατροφής

Η ομάδα υγείας επιλέγει την κατάλληλη οδό χορήγησης ανάλογα με την κατάσταση και τις ανάγκες του ασθενούς.

Συγκεκριμένα, η εντερική διατροφή μπορεί να χορηγηθεί:

• Μέσω της ρινικής κοιλότητας: με ρινογαστρικό, ρινοδωδεκαδακτυλικό ή ρινονηστιδικό καθετήρα.
• Μέσω του στομάχου: με γαστρικό καθετήρα.
• Μέσω της νήστιδας: με νηστιδικό καθετήρα.

 

Μέθοδοι χορήγησης της εντερικής διατροφής

Η ομάδα υγείας μπορεί να επιλέξει διαφορετικές μεθόδους χορήγησης. Η επιλογή εξαρτάται από την κλινική κατάσταση και την ανεκτικότητα του ασθενούς.

Α. Bolus χορήγηση

Η bolus χορήγηση προσομοιάζει περισσότερο στη φυσιολογική διατροφή. Παράλληλα, απαιτεί λιγότερο χρόνο και εξοπλισμό.

Επιπλέον, προσφέρει στον ασθενή μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων. Έτσι, μπορεί να διευκολύνει την καθημερινότητά του σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Β. Κυκλική ή συνεχής στάγδην χορήγηση

Με την κυκλική ή συνεχή στάγδην χορήγηση, η ομάδα υγείας μπορεί να χορηγήσει μεγαλύτερους όγκους εντερικής διατροφής μέσα στο 24ωρο.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη μέθοδος μπορεί να δεσμεύσει τον ασθενή για αρκετές ώρες. Επομένως, οι επαγγελματίες υγείας επιλέγουν τον κατάλληλο τρόπο χορήγησης σύμφωνα με τις ανάγκες και την ανεκτικότητα του ασθενούς.

 

Παρεντερική διατροφή

Οι επαγγελματίες υγείας χρησιμοποιούν την παρεντερική διατροφή όταν ο πεπτικός σωλήνας δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια ή δεν λειτουργεί επαρκώς.

Για παράδειγμα, ο ασθενής μπορεί να χρειαστεί παρεντερική διατροφή σε περιπτώσεις όπως:

• απόφραξη του πεπτικού σωλήνα,
• ειλεός,
• σοβαρή υποθρεψία,
• σοβαρές διάρροιες,
• άλλες καταστάσεις που καθιστούν αδύνατη ή ανεπαρκή τη χρήση του πεπτικού σωλήνα.

Με την παρεντερική διατροφή, ο ασθενής λαμβάνει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος. Για αυτόν τον σκοπό, η ομάδα υγείας χρησιμοποιεί κατάλληλη φλεβική οδό.

 

Οδοί χορήγησης της παρεντερικής διατροφής

Η ομάδα υγείας επιλέγει την κατάλληλη φλεβική οδό με βάση τις ανάγκες του ασθενούς και τη διάρκεια της διατροφικής υποστήριξης.

Α. Περιφερική χορήγηση

Ο ασθενής λαμβάνει την παρεντερική διατροφή μέσω περιφερικής φλέβας.

Β. Κεντρική χορήγηση

Ο ασθενής λαμβάνει την παρεντερική διατροφή μέσω κεντρικού φλεβικού καθετήρα.

 

Ποιος είναι ο στόχος της διατροφικής υποστήριξης;

Κύριος στόχος των εναλλακτικών οδών σίτισης είναι η επαρκής θρεπτική υποστήριξη του ασθενούς.

Παράλληλα, η διατροφική υποστήριξη συμβάλλει στη διατήρηση των δυνάμεών του και στην εξασφάλιση καλύτερης ποιότητας ζωής.

Επιπλέον, η επαρκής πρόσληψη ενέργειας και θρεπτικών συστατικών υποστηρίζει τον οργανισμό κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Έτσι, ο ασθενής μπορεί να διατηρήσει καλύτερα τη φυσική του κατάσταση και να ανταποκριθεί στις εκάστοτε θεραπευτικές ανάγκες.

Για αυτόν τον λόγο, η κατάλληλη διατροφική υποστήριξη αποτελεί σημαντικό μέρος της συνολικής φροντίδας του ασθενούς. Παράλληλα, μπορεί να συμβάλει στη μείωση του χρόνου νοσηλείας και ανάρρωσης, ανάλογα με την κλινική κατάσταση.

 

Ειδικά σκευάσματα διατροφικής υποστήριξης

Τόσο στην εντερική όσο και στην παρεντερική σίτιση, οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να χρησιμοποιήσουν ειδικά σκευάσματα διατροφικής υποστήριξης.

Τα σκευάσματα αυτά παρέχουν θερμίδες, πρωτεΐνες και άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Έτσι, ο ασθενής μπορεί να καλύψει μέρος ή το σύνολο των διατροφικών του αναγκών, ανάλογα με την κλινική κατάσταση και το είδος της σίτισης.

Παράλληλα, η ομάδα υγείας προσαρμόζει την ποσότητα και τον όγκο στις ανάγκες και στην ανεκτικότητα του ασθενούς.

Επομένως, η διατροφική υποστήριξη μπορεί να προσαρμοστεί εξατομικευμένα σε κάθε ασθενή, χωρίς να επιβαρύνει περισσότερο τον οργανισμό του.

 

Κάλυψη του κόστους

Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι τα ασφαλιστικά ταμεία μπορούν να καλύψουν το κόστος συγκεκριμένων μεθόδων τεχνητής διατροφής και σχετικών σκευασμάτων, όταν ο ασθενής πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Οι προϋποθέσεις και η διαδικασία κάλυψης εξαρτώνται από το ισχύον ασφαλιστικό πλαίσιο.

 

Ο ρόλος της διαιτολογίας στη νοσηλεία

Η επιστήμη της διαιτολογίας συμβάλλει στην ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του ασθενούς.

Ο διαιτολόγος αξιολογεί τις διατροφικές ανάγκες και σχεδιάζει την κατάλληλη διατροφική υποστήριξη. Παράλληλα, συνεργάζεται με την υπόλοιπη ομάδα υγείας και προσαρμόζει το διατροφικό πλάνο ανάλογα με την πορεία του ασθενούς.

Με αυτόν τον τρόπο, η διατροφική φροντίδα γίνεται πιο ολοκληρωμένη, εξατομικευμένη και αποτελεσματική. Επιπλέον, η έγκαιρη διατροφική παρέμβαση μπορεί να υποστηρίξει τον ασθενή σε όλη τη διάρκεια της νοσηλείας και της ανάρρωσής του.